Verontrust, maar niet zonder hoop

sirDavidInterview met Sir David Attenborough over klimaatverandering

Bij het zien van natuurbeelden, of het nu waggelende pinguïns op de Zuidpool zijn of jachtluipaarden die op de Afrikaanse savanne op antilopen jagen, zal menigeen al gauw de kalme warme stem van Sir David Attenborough verwachten. Op 8 mei van dit jaar wordt hij 90, maar nog steeds werkt hij onveranderd hard door. Hij heeft dan ook een belangrijke missie: mensen bewustmaken van klimaatverandering. Door Geraldine te Gussinklo

Attenboroughs grote oeuvre maakt hem dé stem van natuurdocumentaires en een van Groot-Brittanniës beroemdste en geliefdste persoonlijkheden. Sinds begin jaren 50 maakt hij natuurdocumentaires voor de BBC, waaronder Life on Earth (1975), Survival Island (1997) en Frozen Planet (2011), en daarnaast sprak hij alle 250 afleveringen in van natuurserie Wildlife on One (1977-2005). In de decennia dat hij in de meest afgelegen uithoeken van de wereld de natuur in al haar pracht heeft bestudeerd en vastgelegd, zag hij welke schade de mens aanrichtte. Bijna zestig jaar geleden ging hij op duikexcursie naar het Groot Barrièrerif (zie foto) bij de kust van Australië. Nu deed hij dat opnieuw, om de veranderingen vast te leggen en maakte daarover de tiendelige serie Great Barrier Reef die nu wordt uitgezonden op BBC 1.


Voor de bereisde Sir David is het Groot Barrièrerif zijn favoriete plek op aarde, maar zijn terugkeer, bijna zestig jaar na zijn eerste duik, was een schok. “In 1957 stond ik perplex van de unieke schoonheid en levendigheid. Het was werkelijk magisch, betoverend: de kleuren, de diersoorten, de fleurige vitaliteit daar in de diepte. Maar de effecten van klimaatverandering zijn daar nu maar al te zichtbaar. Je ziet het zeegras oprukken en weet dat een voortzetting van de temperatuurstijging ertoe zal leiden dat het koraal dat niet meer kan tegenhouden. Een stijging van de watertemperatuur van 2 graden is al fataal. Uit experimenten blijkt dat het koraal onder die omstandigheden niet in leven kan blijven.” Sinds 1985 is het rif gehalveerd. De oorzaken van het slinken van het rif zijn voor Attenborough overduidelijk. “De feiten zijn onweerlegbaar. Dit is volledig aan de mens te wijten. De wereldbevolking is kolossaal toegenomen in de afgelopen 50 jaar, het zou dwaas zijn om te denken dat dat geen invloed heeft op het klimaat. Dat kan iedereen inzien.”

“Ik zag Parijs als een stap in de juiste richting, maar de besproken maatregelen gingen niet half zo ver als ik graag had gezien.”

Hoewel hij altijd bescheiden blijft – “ik heb ideeën over klimaatverandering, maar ze zijn slechts tweedehands; ik ben geen klimatoloog” – wordt hij beschouwd als een autoriteit op het gebied van klimaatverandering. Dat blijkt wel uit het feit dat hij niet alleen op de klimaattop in Parijs was in 2015, maar zelfs op het Witte Huis werd uitgenodigd door president Obama om zijn visie op het klimaat te geven. “Obama was oprecht bezorgd over de effecten van klimaatverandering. Dat Amerika in Parijs heeft toegezegd om de CO2-uitstoot te verminderen is bemoedigend, want de VS behoren tot de hoofdschuldigen. Maar is het genoeg? Ik zag Parijs als een stap in de juiste richting, maar de besproken maatregelen gingen niet half zo ver als ik graag had gezien. Hoe langer het ondernemen van actie nog wordt uitgesteld, hoe erger het wordt.”
De schuld afschuiven op ontwikkelingslanden is voor Attenborough onaanvaardbaar. “In een vliegtuig boven Indonesië zie je hoe de regenwouden worden platgebrand en gekapt voor de productie van oliepalmen. Dan doen westerlingen wel afkeurend, ‘wat verschrikkelijk toch’, maar intussen is het overgrote deel van de palmolie bestemd voor het westen, waar het terechtkomt in allerlei producten waar we niet zonder kunnen. Wij zijn aansprakelijk, het is ónze verantwoordelijkheid.” Desalniettemin kan Attenborough wel enig begrip opbrengen voor de politici die hun ogen sluiten en geen drastische maatregelen durven te treffen. “Het is ook moeilijk. Als je voor een aantal jaar verkozen bent, wil je dingen doen die resultaat opleveren als jij nog aan de macht bent. Je wilt tegen je kiezers kunnen zeggen: ‘Kijk ‘ns aan, jullie wilden iets van ons, en hier is het; we hebben het voor elkaar gekregen.’ En het is moeilijk om te zeggen ‘Alsjeblieft, we hebben iets in gang gezet waar jullie kleinkinderen ons later dankbaar voor zullen zijn’.”

David Attenborough lijkt het dus somber in te zien voor het klimaat, en daarmee voor de natuur waaronder zijn geliefde Groot Barrièrerif. “Het is moeilijk om positief te blijven. Er wordt niet genoeg gedaan, er kan niet genoeg gedaan worden.” Gelukkig vertelt hij ondanks alles toch nog niet op te geven: “Ik hoop op de volgende generatie. De kinderen van nu komen in aanraking met de gevaren van klimaatverandering maar ze zijn niet overweldigd. Zij zullen hiermee opgroeien, en begrijpen dat het een wereldwijd probleem is dat resoluut aangepakt moet worden.” 

Zenit 4 LR 40

 

Weersverwachting

Foto van de dag

Tweets over sterrenkunde

Contact

Stip Media

Louise de Colignystraat 15 

1814 JA Alkmaar

+3172 531 49 78

info@zenitonline.nl