Wolkengeslachten en hun coderingen

In de meteorologische wereld worden wolken geclassificeerd in verschillende geslachten, 10 stuks in totaal. Het wolkengeslacht geeft informatie over de vorm van de wolk en soms ook over de hoogte waar de wolken zich in de atmosfeer bevinden. De wolkengeslachten kunnen elk weer hun eigen soorten bevatten. De wolkensoort kan nadere informatie over het uiterlijk verstrekken. Dan kunnen er ook nog weer ondersoorten worden benoemd, die nog weer andere details van het betreffende wolkentype beschrijven. Hieronder een aantal voorbeelden van verschillende wolkengeslachten met hun coderingen.

Foto 1 Jacob Kuiper WPIr33


Uitzicht over de Oostenrijkse Alpen. In de bovenlucht is een aantal plukken dichte Cirrus te zien, volgens de regels van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) te coderen als Cirrus spissatus, Ch=2 (Cirrus is het wolkengeslacht, spissatus is hier de soort). Er is nog een tweede wolkengeslacht te vinden. Die bevindt zich in de top van de heiige laag, waar de hoogste bergtoppen net boven uit steken. In die inversielaag vormt zich soms een uitgebreide stratus of stratocumulusdeken, maar in dit geval zijn er enkel wat losse Cumuluswolken te vinden, type Cl=1. Foto: Weather Pictures International-De Bilt.

Foto 2 Jacob Kuiper WPIr33
Deze forse bloemkoolwolk wordt in de officiële rangschikking van wolkengeslachten ondergebracht bij de lage bewolkingssoorten. Codering is Cl=3, ofwel Cumulonimbus calvus. Het is een wolk die verticaal zo sterk is ontwikkeld dat in de wolk het neerslagproces op gang is gekomen. In die situatie wordt gesproken van Cumulonimbus. Er is nog geen grote verijsde kap, het bekende aambeeld, aan de bovenkant van de wolk is te zien. Toch beginnen de bovenste randen van de wolk minder scherp omlijnd te raken, ten opzichte van een gewone kleinere cumuluswolk. Daarom is calvus hier de beste soortbenaming. De buienwolk bevond zich op het moment van de opname op ongeveer 20 kilometer van de fotograaf. De foto werd genomen op 7 augustus 2011 in Steenwijk. Foto: Weather Pictures International-De Bilt.

Foto 3 Jacob Kuiper WPIr33
Op deze opname zien we een grote uitgewaaierde kap van een buienwolk. De kap wordt ook wel het aambeeld genoemd. In het Latijn wordt deze wolk aangeduid als Cumulonimbus capillatus incus. Het woord incus duidt op de cirruskap die aanwezig is. De onderverdeling, door het woord capillatus, geeft aan dat de kap in het volwassen stadium is en langzaam uitspreidt tegen de tropopauze, het punt waar de wolk vanwege temperatuurtoename met de hoogte, niet verder door zal groeien. Het ietwat 'harige' karakter van deze cirruslaag laat de zon weer zwak zichtbaar worden. Door breking van het zonlicht in de ijskristallen ontstaan twee mooie haloverschijnselen. Rechts van de zon zien we een bijzon. Recht boven de positie van de zon treffen we een mooie felgekleurde zogenaamde circumzenitale boog. Beide optische verschijnselen treden regelmatig gelijktijdig op, maar meestal wordt alleen de bijzon opgemerkt. De circumzenitale boog staat namelijk zeer hoog aan de hemel. Hij kan alleen worden waargenomen als de zon niet hoger dan 32 graden boven de horizon staat. De foto is gemaakt op 25 februari 2016. Foto: Weather Pictures International-De Bilt.

Foto 4 Jacob Kuiper WP r33I
Cumulonimbus capillatus praecipitatio arcus is de officiële benaming van dit type buienwolk, gefotografeerd op Cape Canaveral bij het Vehicle Assembly Building (VAB) van de NASA. Codering Cl=9. We zien hier 3 toevoegingen aan de hoofdbenaming. Praecipitatio staat voor de neerslag die zichtbaar is als een gitzwarte strook hemel, vlak boven de horizon. Arcus slaat op de opmerkelijke onderste wolkenrand die als een relatief strak gelijnde boog naar de waarnemer op weg is. Het is de voorste begrenzing van de uitstroom van koude lucht uit de bui die deze gestroomlijnde wolkenkraag vormt. Boven deze kraag zien we nog een aantal min of meer horizontale gladde lijnen in de wolk. Het lijkt op de planken in een boekenkast. Daarom wordt hier in het Engels vaak gesproken van een shelfcloud. De passage van de arcus gaat vaak gepaard met zware regen en windstoten. De foto is genomen op 28 april 2011. Foto: Weather Pictures International-De Bilt.

Weersverwachting

Foto van de dag

Tweets over sterrenkunde

Contact

Stip Media

Louise de Colignystraat 15 

1814 JA Alkmaar

+3172 531 49 78

info@zenitonline.nl