Sterren & planeten 2018

Bestel hier

Zenit januari 2018

Lees verder

De nieuwe sterrengids 2018

Bestel hier
  • 18 januari 2018 • Baanbeweging Mercurius bewijst: gravitatieconstante is heel constant

    mercury-sun_image.jpg

    Je merkt er bijna niets van, maar héél langzaam worden de omloopbanen van de planeten in ons zonnestelsel iets wijder. Dat komt doordat de zon geleidelijk massa kwijtraakt door processen in haar inwendige en door het uitzenden van zonnewind. Wetenschappers van NASA en het Massachusetts Institute of Technology hebben dit massaverlies nu indirect gemeten door naar subtiele veranderingen in de omloopbaan van Mercurius te kijken (Nature Communications, 18 januari). De nieuwe meetwaarde is in overeenstemming met eerdere schattingen. Maar belangrijker is dat de nauwkeurigheid ervan groter is dan bij eerdere bepalingen. Daardoor kan nu met nog meer stelligheid worden gezegd dat de zogeheten gravitatieconstante (G) constant is. Samen met de massa en de onderlinge afstand is G bepalend voor de aantrekkingskracht tussen voorwerpen. Omdat Mercurius zich het dichtst bij de zon bevindt, is deze planeet het meest geschikt om mogelijke afwijkingen in de zwaartekrachtsaantrekking van de zon op te sporen. Voor dat doel hebben de wetenschappers heel nauwkeurige metingen gedaan van de positie van de planeet, of eigenlijk van de ruimtesonde MESSENGER die tussen maart 2011 en april 2015 om hem heen cirkelde. (Credits: NASA's Goddard Space Flight Center)

    Lees verder  
  • 17 januari 2018 • Saturnusmaan Titan kent zijn eigen ‘zeeniveau’

    PIA17031_fig1_thumb.jpgHet is alweer even geleden dat NASA-ruimtesonde Cassini zijn einde vond in de atmosfeer van de planeet Saturnus. Maar nog steeds leiden de vele gegevens die hij heeft verzameld tot nieuwe inzichten. Zo laat onderzoek dat recent in het tijdschrift Geophysical Research Letters is gepubliceerd zien dat de grote Saturnusmaan Titan een gemiddeld zeeniveau kent, net als de aarde. De aarde en Titan zijn de enige hemellichamen van ons zonnestelsel die een stabiele vloeistof op hun oppervlak hebben. In het geval van Titan bestaat die vloeistof echter niet uit water, maar uit koolwaterstoffen zoals methaan en ethaan. Er is wel water op Titan, maar dat is keihard bevroren en vormt de beddingen van meren en zeeën. Radarmetingen door Cassini laten zien dat de zeeën van Titan een gemiddeld niveau aanhouden, net als de oceanen op aarde. (credit: NASA/JPL-Caltech/ASI/Cornell)

    Lees verder  
  • 17 januari 2018 • Vreemd gedrag van ster verraadt eenzaam zwart gat in grote sterrenhoop

    eso1802a.jpg

    Astronomen hebben in de bolvormige sterrenhoop NGC 3201 een ster ontdekt die zich heel vreemd gedraagt. Hij lijkt een omloopbaan te volgen om een onzichtbaar zwart gat dat ongeveer vier keer zoveel massa heeft als de zon. Het is het eerste inactieve zwarte gat van stellaire massa dat in een bolvormige sterrenhoop is aangetroffen en het eerste dat is ontdekt via rechtstreekse detectie van zijn zwaartekrachtsaantrekking (Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 17 januari).Bolvormige sterrenhopen zijn enorme verzamelingen van tienduizenden sterren die om de meeste sterrenstelsels draaien. Ze bestaan al sinds de tijd dat de vorming van sterrenstelsels op gang kwam en behoren daarmee tot de oudst bekende stersystemen in het heelal. Momenteel zijn er meer dan 150 bekend die tot ons Melkwegstelsel behoren.

    Lees verder  

zenit nieuwsbrief004u

STGIDSdefZenit.jpg

advertentie september down

 

 unawe  EuSpSo.png

 Vallendesterren  Eurekashop be

 

25
jan

Weer- en Sterrenkundige Kring Zaanstreek

Zaanstreek
prof. dr. Michiel Hogerheijde: De ALMA-telescoop onthult het ontstaan van planeten.

In 2012 werden de eerste waarnemingen verricht met de Atacama Large Millimeter Array (ALMA). Deze telescoop staat op 5 km hoogte in de Chileens Andes, en bestaat uit 66 parabool-antennes met elk een doorsnee van 12 meter. ALMA is een van de grootste internationale sterrenkundige projecten.  Met dit instrument kunnen sterrenkundigen speuren naar gas en stof in het universum, van de randen van het zichtbare heelal tot in de schijven rond jonge sterren waar nieuwe planeten ontstaan. Nu, bijna zes jaar later, heeft ALMA een hele reeks ontdekkingen opgeleverd. In deze lezing wordt een simpele uitleg gegeven over de werking van ALMA, en voorbeelden gegeven van de meest spectaculaire ontdekkingen die ALMA heeft gedaan. Hierbij wordt speciaal aandacht besteed aan de fascinerende afbeeldingen die ALMA heeft gemaakt van planeetvorming. ALMA staat op het punt om in detail te onthullen hoe planeten ontstaan, en in deze lezing zal worden belicht wat we in de afgelopen jaren geleerd hebben, en wat we in de komende paar jaar nog meer verwachten te ontdekken.
Publiekssterrenwacht Vesta, Zuideinde 197, Oostzaan, 19.45 uur.
Weer- en Sterrenkundige Kring Zaanstreek

25
jan

triangulum.nl

Triangulum
drs. Jean-Paul Keulen: Verstoppertje spelen met aliens.
Zalencentrum Het Hart, Jolinkweg 2, Eefde, 19.30 uur.
triangulum.nl

25
jan

vws-thales.nl

Zwolle, Thales
dr. Jelle de Plaa: Het heelal in röntgenstraling.
Stichting Milieuraad Zwolle, Campherbeeklaan 82A, Zwolle - Berkum, 19.30 uur.
vws-thales.nl

 

25
jan

werkgroepleidsesterrewacht.nl

Werkgroep Leidse Sterrewacht
drs. Johan van Kuilenburg: Kosmologie: het heelal in het groot.

Tot het midden van de vorige eeuw was de studie van het heelal vooral een theoretische (en filosofische) aangelegenheid. Met de stormachtige ontwikkeling van reuze telescopen, en die van ruimte telescopen, is de kosmos een volwaardig gebied geworden van wetenschappelijke onderzoek. We kunnen nu waarnemingen doen die reiken tot aan het ontstaan van het heelal.

Na een korte inleiding over de historische wereldbeelden, gaat de spreker in op wat er nu direct te zien is van de structuur van het heelal. Bij voorbeeld: alle objecten in het heelal bewegen van ons af, er is meer beweging in melkwegen dan we direct kunnen verklaren, zwarte gaten, enorme uitbarstingen in (verre) melkweg centra, het nagloeien van de “big Bang” (waar het allemaal mee begon). We gaan in deze lezing niet alle theorieën af lopen, maar bekijken de waarnemingen die in elke theorie een plaats zal moeten hebben.

Oude Sterrewacht, Sterrenwachtlaan 11, Leiden, 20.00 uur.
werkgroepleidsesterrewacht.nl

 

26
jan

volkssterrenwachtbussloo.nl

Lezing Opportunity: 14 jaar op Mars

Al sinds het begin van het ruimtevaarttijdperk is Mars een interessant doel geweest voor talrijke ruimtemissies.
De robotwagen Opportunity rijdt nu al 14 jaar rond op deze rode planeet.
Alex Scholten geeft een overzicht van het fascinerende landschap en de resultaten van deze missie.

Bussloselaan 4, Bussloo (gem. Voorst)
Informatie : tel. 0571 – 26 20 06
e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Elke vrijdagavond geopend vanaf 19.30 uur
Entree: volwassenen € 5,00 ; t/m 14 jaar € 2,
volkssterrenwachtbussloo.nl

tipvanderedactie

TIP VAN ONZE REDACTIE!

Schenk eens een telescoop!!

'Sterren schitteren voor iedereen' was oorspronkelijk bedoeld voor onze Lage Landen, Engeland en Duitsland.

Op eenvoudige vraag stemde onze Eerste Belgische astronaut, DIRK FRIMOUT erin toe om Peter van dit project te worden. Meneer Frimout zet zich al 25 jaar belangeloos is voor het promoten van wetenschap en techniek bij jongeren. Voor ons was dit een eer, maar tevens een 'stok achter de deur. Wij beseften dat we daarmee het project hoog moeten houden. 

Uit het eerste project (bedoeld voor onze landen) was het besef er snel dat de wereld groter is dan België en Nederland.Er is nog de 'rest van de wereld'.
Er werd een tweede project opgericht, spin off van Sterren Schitteren Voor Iedereen, een project dat FRANK DE WINNE zeer ter harte neemt. Staat ook op de lijst van aanbevolen projecten van de Internationale Astronomische Unie (IAU).

Ook André Kuipers staat pal achter het project net als het hele ESA astronautenkorps, een aantal NASA astronauten, wetenschappers, weermensen... Project gaat dankzij UNAWE en VVOB de wereld rond.

Er is ook een nieuwe website. Zie ssvi.be

Lees verder... 

Januari

Maan

Volle Maan                        2 januari                             03.24 uur
Laatste Kwartier               8 januari                             23.24 uur
Nieuwe Maan                   17 januari                           03.17 uur
Eerste Kwartier                24 januari                           23.20 uur
Volle Maan                        31 januari                           14.27 uur

Planeten

Mercurius bereikt op 1 januari 2018 zijn grootste westelijke elongatie en is de eerste helft van de maand ’s ochtends boven de zuidoostelijke horizon waarneembaar. Tot 8 januari komt de planeet meer dan anderhalf uur vóór de zon op. Verwar Mercurius niet met Saturnus; de twee planeten zijn met elkaar in conjunctie op 13 januari.

Lees verder
icon-nieuws

STERRENKIDS

Ben je geïnteresseerd in sterrenkunde?

Kijk je wel eens naar de maan, de zon of de sterren? Als je nieuwsgierig bent wil je waarschijnlijk veel weten over de sterren en het heelal. Want hoe ver staat de zon eigenlijk bij ons vandaan en wat is de Melkweg precies?
Lees snel verder, dan ben jij straks misschien wel de slimste van de klas.  

Veel leesplezier bij Sterrenkids!

Lees verder





icon-nieuwesterrengids

HOOGTEPUNTEN UIT HET NIEUWE NUMMER

Sterren Schitteren voor Iedereen (SSVI)

ssvi_poster.jpg

Zenit februari is een special voor Sterren Schitteren voor Iedereen (SSVI) 
Zoveel mogelijk mensen, en dan met name kinderen, op een laagdrempelige manier kennis laten maken met de sterrenhemel. Veel (amateur)organisaties zetten zich voor dit nobele doel in, maar
Sterren schitteren voor iedereen is in dit opzicht een heel bijzonder
initiatief. Dit project, een geesteskind van Jean-Pierre Grootaerd en Harrie Rutten, richt zich op kinderen met een beperking en/of achterstand door aan scholen en instellingen een telescoop ter
beschikking te stellen

 

Bewegende schaduwen onthuld op planeetvormende schijf

eso1640d.jpg

Op de stofschijf rond de ster HD 135344B zijn veranderende schaduwstructuren  waargenomen. Nieuwe observaties onthullen hiervan de mogelijke oorzaak. Rond de ster HD 135344B, op een afstand van ongeveer 500 lichtjaar van de aarde, bevindt zich een protoplanetaire schijf met daarin opmerkelijke spiraalarmen en een leeg gebied in het binnenste gedeelte van de schijf. Eerdere waarnemingen wezen al op het voorkomen van schaduwen op het schijfoppervlak die in de loop van de tijd van positie veranderen. Nieuwe observaties met het SPHERE-instrument van de Very Large Telescope in Chili werpen licht op het ontstaan van deze schaduwstructuren. 

Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen Middelburg

In de nieuwe rubriek, "op bezoek' 

Expositie Piet Meesters-min.jpg

De Stichting Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen in Middelburg is opgericht in 1967. Daarmee

is deze sterrenwacht de oudste volkssterrenwacht van Nederland die doorlopend geopend is geweest en volledig met vrijwilligers werkt. De beginjaren De sterrenwacht begon in een paar klaslokalen van een voormalige kweekschool aan de Herengracht in Middelburg. In 1972 maakte de groei van de sterrenwacht verhuizing naar een groot pand op het Noord Bolwerk noodzakelijk. Na
jaren van opknappen, schilderen en repareren werd het gebouw officieel geopend op 7 september 1974 door Chriet Titulaer. Lees meer in de nieuwe Zenit

Gedeelte uit de tijdelijke expositie over de amateurastronoom Piet meesters bij Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen.

 

icon-facebook

LIKE ONS OP FACEBOOK!

Staat jouw foto straks op Zenitonline.nl?

Als amateur-astronoom maak je soms mooie foto’s van het weer of verschijnselen aan de hemel. Zou je het leuk vinden om jouw foto op Zenit online terug te zien? Stuur je foto, voorzien van wat gegevens over de locatie van de foto en uitleg over wat we zien aan info@zenitonline.nl
Het staat de redactie vrij om een foto naar eigen goeddunken te plaatsen en deze weer te verwijderen.
Wij zijn niet aansprakelijk voor de rechten van het geplaatste materiaal.

 

icon-amateurs

AMATEURS ACTIEF

Komeet C/2015 V2 (Johnson)

Amateurs actief
Komeet C/2015 V2 (Johnson)

Komeet C/2015 V2 (Johnson) is vanaf april een mooie verschijning aan de  ochtend- en avondhemel, en doorliep op 12 juni het perihelium van zijn baan. De meest gunstige verschijning was rond 22 mei, toen de komeet een helderheid bereikte van magnitude +7,2. Jan Brandt fotografeerde de staartster in de nacht van 21 op 22 mei vanuit de Dordtse Biesbosch met zijn 20 cm f/6 Newtontelescoop en een Canon 1000D op een EQ6-montering. De opname is een stack van 5 subs van elk 5 minuten belichtingstijd. Het volgen gebeurde nog ouderwets met de hand door een 67 mm ‘volgNewton’, voorzien van een verlicht kruisdraadoculair. In de kleine drie kwartier die het maken van de opnamen vergde verplaatste komeet Johnson zich merkbaar aan de hemel. In de nabewerking verwijderde Jan dit effect met Deep Sky Stacker en Photoshop, waarbij hij ook gebruik maakte van 2 dark frames en 14 flatfields. Komeet Johnson is nog tot in juli zichtbaar.

De Dubbele Sterrenhoop in Perseus

Amateurs actief
De Dubbele Sterrenhoop in Perseus

De Dubbele Sterrenhoop in Perseus is een van de mooiste open sterrenhopen aan de hemel, zowel voor de verrekijker als de fotocamera. Hans Goertz fotografeerde het tweetal op 29 september 2016 vanuit de Gornergrat in Zwitserland. Deze jonge sterrenhopen, niet ouder dan 13 miljoen jaar, worden gedomineerd door blauwe, hete sterren, maar op de foto is te zien dat de zwaarste en snelst evoluerende sterren al het rode (super)reuzenstadium bereikt hebben. Gegevens: Canon EOS 60D op Vixen Polarie-volgmechanisme, f/2, 135 mm, 30 sec. belicht bij ISO 400.

De bolvormige sterrenhoop M22

Amateurs actief
De bolvormige sterrenhoop M22

Vanwege zijn zuidelijke positie is de bolvormige sterrenhoop M22 in het sterrenbeeld Boogschutter vanuit onze contreien minder goed zichtbaar, maar in Frankrijk lukt dat een stuk beter. Jo Smeets fotografeerde het object op 26 september 2016 vanuit St. Amand de Coly in de Dordogne met zijn Skywatcher Esprit 120 mm, een Canon EOS 70D en een Riccardi reducer 0,75, F5,25, 90 sec. belicht bij ISO 1600. Het oranje object rechtsonder M22 is de rode reuzenster 24 Sgr, van magnitude +5,5 en spectraaltype K3.

De emissienevel IC410

Amateurs actief
De emissienevel IC410

Ferry Zijp en Teus Tukker maakten deze bijzonder fraaie opname van de emissienevel IC410, samen met de jonge open sterrenhoop NGC 1893, in het sterrenbeeld Voerman op 29 en 30 september 2016. Zij gebruikten een 20 mm f/5,2 Newtontelescoop en een SBIG8300 monochrome camera met smalbandfilters voor H-α, OIII en SII. De totale belichtingstijd door de drie filters bedroeg maar liefst 7 uur en 20 minuten, terwijl de opname tot stand kwam onder de lichtvervuilde hemel van Nuenen, bij de ‘lichtstad’ Eindhoven!

De donkere hemel van Boénat

Amateurs actief
De donkere hemel van Boénat

Marco Langbroek zocht in mei 2016 de donkere hemel van Boénat in de Franse Auvergne op en nam zijn C6 (15 cm Schmidt-Cassegrain), Canon EOS 60D en F6,3 reducer mee. Daar maakte hij onder meer in de nacht van 2 op 3 mei deze fraaie foto van de Draaikolknevel (M51) in de Jachthonden, een stack van 92 opnamen met een belichtingstijd van 15 sec. per opname bij ISO 3200.

icon-nieuws

ZENIT INKIJKEN

ZENIT INKIJKEN blok

Weersverwachting

Foto van de dag

Tweets over sterrenkunde

Contact

Stip Media

Louise de Colignystraat 15 

1814 JA Alkmaar

+3172 531 49 78

info@zenitonline.nl

Login redactie